فرهنگ پهلوانی ریشه در پیوند ایرانیت و اسلامیت دارد/ ارائه ۱۰ پیشنهاد فرهنگی برای تقویت مرام پهلوانی در ورزش کشور

به گزارش بهداشت نیوز استاد خسروپناه در بخش آغازین سخنان خود اظهار کرد که هویت ایرانی را نمی‌توان تک‌ساحتی دانست، بلکه این هویت محصول «تعامل و دیالکتیک میان ایرانیت و اسلامیت» است. به گفته او، حکمت خسروانی و خرد باستانی ایران «نه در تقابل با وحی، بلکه در جستجوی حقیقتی بود که بعدها در عدالت علوی و حکمت اسلامی ظهور یافت». 
او این پیوند را بنیانی برای شکل‌گیری «شخصیت تمدنی ایرانیان» دانست و بیان کرد که در طول تاریخ، ویژگی‌هایی همچون جوانمردی، فتوت و ایستادگی در برابر ستم در این پیوند تقویت شده است.
فرهنگ مقاومت در سیر تاریخی ایران
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه، به رویدادهای تاریخی اشاره کرد و گفت: به باور او «ایستادگی و پایداری» یکی از عناصر دیرپای فرهنگ ایرانیان بوده است. وی با اشاره به حملات اسکندر و مغول‌ها، بیان کرد که در منابع تاریخی روایت‌هایی از ویرانی‌ها آمده، اما در عین حال «تداوم عقلانیت و معنویت» در میان دانشمندان ایرانی همچون خواجه نصیرالدین طوسی و شاگردان او مشاهده می‌شود.
استاد خسروپناه فردوسی را نیز یکی از حاملان این فرهنگ دانست و تأکید کرد که شاهنامه تنها مجموعه‌ای از روایت‌های رزمی نیست، بلکه بازتابی از «پاسداشت کیان، جوانمردی و اخلاق پهلوانی» است. او ابیات مشهور فردوسی را نمونه‌هایی از این نگاه معرفی کرد.
پیوند فتوت ایرانی و فتوت علوی
استاد خسروپناه در ادامه سخنان خود از «فتوت حکیمانه» یاد کرد؛ مفهومی که به گفته او در پیوند ایرانیت و اسلامیت پدید آمده است. وی نمونه‌هایی از این فتوت را در جنگ‌های صدر اسلام، و نیز در ظهور جریان‌هایی چون فتوتیان و عیاران در قرون ششم و هفتم هجری برشمرد.
به گفته او، در دوره‌ای که «دولت‌ها ضعیف و اشرار قوی بودند»، گروه‌هایی از جوانمردان با نگارش فتوت‌نامه‌ها و ایجاد شبکه‌های کمک‌رسانی و دفاعی، به نوعی «الگوی حکمرانی پهلوانی» دست یافتند؛ الگویی که شامل کمک به نیازمندان در شب و دفاع از مردم در برابر مهاجمان در روز بوده است.
زورخانه؛ مدرسه تمدنی
استاد خسروپناه در بخش دیگری از سخنرانی خود به جایگاه زورخانه و معماری آن پرداخت و گفت زورخانه تنها محلی برای ورزش نیست بلکه «مدرسه‌ای تمدنی» است. 
او در توضیح این نگاه، به اجزای معماری زورخانه اشاره کرد؛ از جمله درِ ورودی کوتاه که موجب خم شدن سر هنگام ورود می‌شود، سقف گنبدی که یادآور آسمان دانسته شد، و گود زورخانه که نمادی از خاکساری تلقی شد. همچنین صدای زنگ مرشد، حرکات ورزش پهلوانی، میل‌گرفتن و چرخ‌زدن، در این توصیف‌ها به‌عنوان نشانه‌هایی با بار معنوی و فرهنگی یاد شدند.
امتداد تاریخی هویت و ایستادگی
وی بر این نکته تأکید کرد که به باور او هویت ایرانیان، پدیده‌ای شکل‌گرفته در طول قرن‌هاست و رفتارهای فرهنگی امروز نیز ریشه در همین «پیوست تاریخی» دارد. او فرهنگ پهلوانی را یکی از نمودهای بارز این میراث عنوان کرد و گفت که می‌توان ردّ آن را از متون باستانی تا دوره‌های اسلامی و حتی ساختارهای اجتماعی دوران معاصر دنبال کرد.
در ادامه نشست تخصصی «جستاری در هویت و ایستادگی ایرانیان»، دبیر شورای عالی اتقلاب فرهنگی به تبیین برخی ویژگی‌های فرهنگ پهلوانی در ایران و ارتباط آن با مفاهیم اخلاقی و رفتاری در ورزش‌های زورخانه‌ای پرداخت.
اخلاق پهلوانی؛ «قوت همراه با خضوع»
وی گفت که یکی از عناصر اصلی در سنت پهلوانی، «سعه‌صدر و رفتارهای اخلاقی» است و افزود: در ورزش زورخانه‌ای، قدرت و توان جسمانی بدون روحیه خضوع و اخلاق پذیرفته نیست. استاد خسروپناه اظهار کرد که «قوی بودن بدون خاشع بودن» در فرهنگ زورخانه‌ای مذموم دانسته شده و این ورزش «از سجده آغاز می‌شود و به خدمت ختم می‌گردد». به گفته او، این سازوکار رفتاری بخشی از هویت تاریخی ورزش‌های پهلوانی در ایران است.
زنجیره‌ای از ایستادگی در فرهنگ پهلوانی
وی در ادامه از «زنجیره ایستادگی» در تاریخ و فرهنگ ایرانی یاد کرد و در این مسیر، به شخصیت‌هایی چون پوریای ولی و غلامرضا تختی اشاره کرد. به گفته او، جریان پهلوانی در دوره‌های مختلف تاریخی تا روزگار معاصر استمرار داشته و در میان ورزشکاران و چهره‌های مطرح ورزشی نیز بازتاب یافته است.
او در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد که در دوره‌های مختلف تاریخ، رفتارهایی که به گفته او «نااخلاقی» یا «غیرانسانی» توصیف می‌شوند، در نقاط مختلف جهان رخ داده‌اند و نمونه‌هایی از چنین رخدادها را به دوره‌های مختلف تاریخی از جمله قرون وسطی، جنگ‌های جهانی و دوره‌های پیشامدرن نسبت داد.
تقابل الگوهای اخلاقی و فرهنگی
استاد خسروپناه ادامه داد که در نگاه او، رخدادهای معاصر نیز بخشی از «تقابل‌های تمدنی» در جهان امروز است و اظهار کرد که در برخی دوره‌ها و موقعیت‌ها، آنچه او «فتوت و اخلاق ایرانی» توصیف کرد، در برابر برخی رفتارهای «غیراخلاقی» یا «بی‌قاعده» قرار گرفته است. وی از تجربه‌های ایران در دوران دفاع مقدس و دیگر دوره‌های معاصر نیز در قالب نمونه‌هایی از «ایستادگی فرهنگی» یاد کرد.
دَه پیشنهاد برای «حرکت از انفعال به سمت چیرگی فرهنگی»
استاد خسروپناه در بخش پایانی سخنان خود، از تدوین متنی خبر داد که در آن «ده پیشنهاد فرهنگی» برای بهره‌گیری از ظرفیت ورزش‌های پهلوانی ارائه شده است. وی عناوین این پیشنهادها را به‌صورت فهرست‌وار بیان کرد.
به گفته او، این اقدام باید زیر نظر پژوهشگاه تربیت‌بدنی صورت گیرد و منحصر به فدراسیون‌های ورزش‌های باستانی نباشد. وی بر نقش مدارس و نظام آموزشی در «تربیت نسل ایستاده و بااعتمادبه‌نفس» تأکید کرد.
وی اقدام بعدی را تولید صنایع فرهنگی و آثار هنری–نمایشی مرتبط با فرهنگ پهلوانی از جمله بازی‌ها، پویانمایی‌ها و مجموعه‌های نمایشی بیان کرد.
به گفته او، باید در برابر «جعل یا تحریف» احتمالی در حوزه میراث ورزشی و فرهنگی اقداماتی صورت گیرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اقدام بعدی را توسعه دیپلماسی ورزشی در بلوک‌های نوین قدرت از جمله در سازمان‌های بین‌المللی مانند بریکس و شانگهای قلمداد کرد.
استاد خسروپناه بیان کرد که زورخانه‌ها در گذشته در متن زندگی مردم قرار داشته‌اند و می‌توانند در همکاری با نهادهایی مانند قوه قضاییه، وزارت کشور و شهرداری‌ها به «کانون‌های میانجیگری محلی و خدمت اجتماعی» تبدیل شوند.
وی گفت مربیان باشگاه‌های ورزشی باید علاوه بر آموزش فنی، به‌عنوان «مربیان هویت و ثبات» نقش‌آفرینی کنند.
استاد خسروپناه پیشنهاد داد منشور اخلاق پهلوانی ایران در مجامع بین‌المللی معرفی شود. او تأکید کرد که ورزشکارانی که به گفته او «در میدان‌های مختلف استقامت نشان داده‌اند» باید مورد حمایت قرار گیرند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی انسجام‌بخشی به روایت هویت و اخلاق ایرانی در عرصه‌های ورزشی را به‌عنوان بخشی از تقویت «روایت فرهنگی ایران» در حماسه‌های ورزشی و به عنوان آخرین اقدام مطرح کرد.